ग्यासको अभाव हुँदा सबैभन्दा ठूलो समस्या भान्सामा देखिन्छ। सिलिन्डर खोज्नुपर्ने, महँगोमा किन्नुपर्ने वा ग्यासको प्रतीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था आउँछ। तर संकट सकिएपछि हामी फेरि पुरानै अवस्थामा फर्किन्छौँ।अब भने प्रश्न फरक हुनुपर्छ—भोलि फेरि एलपी ग्यासको अभाव भयो भने हाम्रो चुलो कसरी बल्छ?

एउटै इन्धनमा धेरै निर्भर हुनु जोखिमपूर्ण हुन्छ। त्यसैले एलपी ग्यासको विकल्प अहिले नै तयार पार्न आवश्यक छ।नेपालका ग्रामीण क्षेत्रमा गोबरबाट बायोग्यास उत्पादन गर्ने अभ्यास पुरानै हो। पशुपालन गर्ने परिवारका लागि गोबरबाट ग्यास उत्पादन गरी खाना पकाउन सकिन्छ। यसबाट निस्कने अवशेष खेतमा मलका रूपमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।सहरको अवस्था भने फरक छ। यहाँ पर्याप्त गोबर नहुन सक्छ, तर भान्साबाट निस्कने कुहिने फोहोर, होटल–रेस्टुरेन्ट र तरकारी बजारबाट निस्कने जैविक फोहोर ठूलो मात्रामा हुन्छ। भविष्यमा व्यवस्थित संकलन र प्रशोधनमार्फत त्यस्ता फोहोरलाई ऊर्जा उत्पादनमा प्रयोग गर्ने सम्भावना खोज्न सकिन्छ।त्यससँगै नेपालमा बढ्दो विद्युत् उत्पादनलाई खाना पकाउने क्षेत्रमा उपयोग गर्न इन्डक्सन तथा विद्युतीय चुलोको प्रयोग पनि बढाउन सकिन्छ।

यसको अर्थ एलपी ग्यासलाई तत्काल विस्थापन गर्नु होइन। उद्देश्य हो—एउटै स्रोतमा निर्भरता घटाएर धेरै विकल्प तयार गर्नु।रकार र स्थानीय तहले पनि ग्यास अभाव भएको बेला मात्र विकल्प खोज्ने होइन, अहिलेबाटै दीर्घकालीन योजना बनाउनुपर्छ। जहाँ गोबर उपलब्ध छ, त्यहाँ बायोग्यास; जहाँ जैविक फोहोर धेरै छ, त्यहाँ त्यसको उपयोग; र जहाँ विद्युत् सहज छ, त्यहाँ विद्युतीय खाना पकाउने प्रणालीलाई प्रोत्साहन गर्न सकिन्छ।आजको ग्यास अभावलाई केही समयपछि बिर्सन सजिलो छ। तर यसबाट पाठ सिकेर भोलिको चुलो सुरक्षित बनाउनु हाम्रो दीर्घकालीन जिम्मेवारी हो।

नोट : यो लेख एलपी ग्यासको अभाव र भविष्यको वैकल्पिक ऊर्जा व्यवस्थापनबारे प्रस्तुत गरिएको एक विचार मात्र हो।